ॐश्री विश्वशान्ति:ॐ आज १६ दिनको निरन्तरता तथा सबैमा आह्वान ।
ज्यो. पण्डित डा. कमल प्रसाद दाहाल
विश्वस्वामी • महामण्डलेश्वर • महाअखडाधिपति • महापीठाधीश्वर
बालव्यास • मन्त्रविशारद • ज्योतिष पण्डित • संस्कृतिविद् • विश्वशान्ति अभियन्ता
जीवन, साधना, सेवा र विश्वशान्तिको महायात्रा
वि.सं. २०४०–२०८३
“धर्मले मानवलाई जोडोस्।
संस्कृतिले राष्ट्रलाई बलियो बनाओस्।
ज्ञानले अन्धकार हटाओस्।
सेवाले जीवनलाई सार्थक बनाओस्।
नेपाल विश्वआध्यात्मिक चेतनाको केन्द्र बनोस्।
सम्पूर्ण विश्वमा शान्ति, प्रेम, सद्भाव र भाईचारा फैलियोस्।”
वि.सं. २०४० साल असार २६ गते आइतबार नेपालको पूर्वी पहाडी भूभाग, खोटाङ जिल्लाको साविक बाक्सिला गाउँ विकास समिति, हाल केपिलासगढी गाउँपालिकाको धार्मिक, प्राकृतिक र सांस्कृतिक वातावरणमा कमल प्रसाद दाहालको जन्म भयो। गाउँको सरल जीवन, हिमाली–पहाडी प्रकृति, देवस्थल, नदी–खोला, वनजंगल, धार्मिक संस्कार र वैदिक परम्पराले उहाँको बाल्यकाललाई गहिरो प्रभाव पार्यो। पितामह स्वर्गीय रामप्रसाद दाहाल, पितामही स्वर्गीय नर्वदादेवी निरौला दाहाल, पिता स्वर्गीय शम्भु प्रसाद दाहाल र माता लिलादेवी पोखरेल दाहालबाट प्राप्त संस्कारले उहाँमा धर्म, श्रद्धा, अनुशासन, सेवा र संस्कृतिप्रतिको भावना विकास गर्यो। उहाँका लागि परिवार नै पहिलो पाठशाला र आमा–बुबा पहिलो गुरु बने।
बाल्यकालदेखि नै उहाँलाई प्रकृति, वन, नदी, देवस्थल र शान्त वातावरणप्रति विशेष आकर्षण रहेको पारिवारिक स्मृतिमा उल्लेख हुन्छ। सानै उमेरदेखि एकान्तमा बस्ने, मौन रहने र प्रकृतिसँग रमाउने स्वभावले उहाँको जीवनमा भित्री खोजको बाटो खोल्दै गयो। प्रकृतिले उहाँलाई मौन सिकायो, मौनले सोच्न सिकायो र सोचले ज्ञान तथा साधनाको खोजतर्फ डोर्यायो।
वि.सं. २०४५ सालतिर बाल्यावस्थामै गुरु–सन्निधिबाट आध्यात्मिक शिक्षा र प्रेरणा प्राप्त भएको उहाँको आत्मवर्णनमा उल्लेख छ। त्यस समय प्राप्त गुरु–वचन र संस्कारले धर्म, साधना, सेवा, मानवता र लोककल्याणप्रतिको भावना अझ गहिरो बनाउँदै लग्यो। समयसँगै उहाँले आफ्नो जीवनलाई ज्ञान, साधना, धर्म–संस्कृति, सेवा र विश्वशान्तिको यात्रासँग जोड्दै लैजानुभयो।
वि.सं. २०५१ पछिका वर्षहरूमा औपचारिक शिक्षासँगै वेद, उपनिषद्, पुराण, मन्त्र, योग, ध्यान, ज्योतिष, वास्तु, रत्न, रुद्राक्ष तथा वैदिक परम्पराका विभिन्न विषयमा अध्ययन र साधना अघि बढाउनुभयो। बालव्यास, मन्त्रविशारद र ज्योतिष पण्डितका रूपमा धार्मिक तथा सांस्कृतिक क्षेत्रमा सक्रिय हुँदै आफ्नो ज्ञान र अनुभव समाजसँग बाँड्ने प्रयास गर्नुभयो। उहाँका लागि ज्ञान केवल पढ्ने विषय रहेन; ज्ञानलाई साधना, सेवा र मानवकल्याणसँग जोड्ने माध्यम बन्दै गयो।
उहाँको जीवनको अर्को महत्वपूर्ण अध्याय सञ्चार क्षेत्रसँग जोडियो। दुई दशकभन्दा बढी समय रेडियो, टेलिभिजन तथा सार्वजनिक सञ्चारका माध्यमबाट धार्मिक, सांस्कृतिक, सामाजिक र आध्यात्मिक विषयमा विचार प्रस्तुत गर्नुभयो। धर्म, संस्कार, ज्योतिष, वास्तु, संस्कृति, नैतिकता, राष्ट्रप्रेम, मानवसेवा र विश्वशान्तिका विषयमा जनचेतना फैलाउने प्रयास गर्नुभयो। यस क्रममा सञ्चार उहाँका लागि केवल पेशा नभई सकारात्मक विचार र मानवकल्याणको सन्देश जनतासम्म पुर्याउने माध्यम बन्यो।
धर्म र संस्कृतिको चेतनालाई अझ व्यवस्थित रूपमा अघि बढाउने क्रममा ‘धर्म–संस्कृति सन्देश’ प्रकाशन तथा यससँग सम्बन्धित गतिविधिहरू अघि बढे। लेख, पत्रिका, प्रवचन, सांस्कृतिक कार्यक्रम र सार्वजनिक संवादमार्फत धर्म, संस्कार, वैदिक ज्ञान, संस्कृति, राष्ट्रिय पहिचान र मानवकल्याणका विषयमा जनचेतना फैलाउने प्रयास भयो। यसरी व्यक्तिगत साधनाबाट सुरु भएको यात्रा क्रमशः सामाजिक र संस्थागत अभियानतर्फ अघि बढ्दै गयो।
यही निरन्तर यात्राबाट **“ॐश्री ओंकार धर्म–संस्कृति जगेर्ना विश्वशान्ति महाअभियान”**को संकल्प अघि आयो। धर्म जोगाउने, संस्कृति जोगाउने, मानवताको सेवा गर्ने, प्रकृतिको संरक्षण गर्ने र विश्वशान्तिको सन्देश फैलाउने यसको मूल भावना हो। उहाँको दृष्टिमा धर्म मानिसलाई विभाजन गर्ने होइन, सत्य, सदाचार, करुणा र सेवातर्फ जोड्ने जीवनमूल्य हो। संस्कृति विगतको सम्झना मात्र होइन, भावी पुस्तालाई हस्तान्तरण गर्नुपर्ने जीवित सम्पदा हो।
उहाँको विश्वशान्तिको सोच युद्ध रोक्ने कुरामा मात्र सीमित छैन। भोकालाई खाना, नाङ्गोलाई नाना, घरविहीनलाई छाना, साथै सबैका लागि स्वास्थ्य, शिक्षा र रोजगारीको सुनिश्चितता हुनुपर्छ भन्ने मानवकल्याणको भावना उहाँको शान्ति अभियानको महत्वपूर्ण आधार हो। जात, धर्म, भाषा, देश वा अन्य कुनै भेदभावका कारण कोही पनि पछाडि नपरोस्, कोही भोकै, अशिक्षित, उपचारविहीन, बेरोजगार वा आश्रयविहीन भएर बाँच्न नपरोस् भन्ने उहाँको कामना छ।
त्यसैगरी हत्या, हिंसा, युद्ध, आतंक, अराजकता, तस्करी, दुर्व्यसन, बलात्कार, शोषण, अन्याय, अपराध र मानवविरोधी सबै प्रकारका द्वन्द्वको अन्त्य होस् भन्ने उहाँको प्रार्थना र अभियान हो। मानिसले मानिसलाई डराउने होइन, बुझ्ने र सहयोग गर्ने वातावरण बनोस्। परिवारमा प्रेम होस्, समाजमा सद्भाव होस्, राष्ट्रहरूबीच सहकार्य होस् र सम्पूर्ण विश्वमा शान्ति, प्रेम तथा भाईचाराको भावना फैलियोस् भन्ने उहाँको मूल संकल्प हो।
यसै भावनालाई नेपालका हिमाल, नदी, तीर्थ, मठ–मन्दिर, गुम्बा, आश्रम, वन, संस्कृति र आध्यात्मिक परम्परासँग जोड्दै विश्वशिरबाट प्रवाहित पवित्र तीर्थहरूको जललाई पनि विश्वएकता र शान्तिको प्रतीकका रूपमा ग्रहण गरिएको छ। तीर्थको पवित्र जल उहाँका लागि केवल जल होइन; पवित्रता, श्रद्धा, प्रकृतिप्रेम, मानवएकता र विश्वशान्तिको भाव बोकेको प्रतीक हो।
नेपालको वैदिक, बौद्ध, किरात, प्रकृतिपूजक तथा विविध सांस्कृतिक परम्परालाई सम्मान गर्दै नेपाललाई ज्ञान, आध्यात्मिक चेतना, संस्कृति, प्रकृति र विश्वशान्तिको केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने दीर्घकालीन सोच उहाँले अघि सार्नुभएको छ। नेपालले आफ्नो ज्ञान र संस्कृतिको माध्यमबाट संसारलाई प्रेम, करुणा, सद्भाव र शान्तिको सन्देश दिन सकोस् भन्ने उहाँको विश्वास छ।
यसै सोचलाई आधार बनाएर **“ॐश्री विश्वशान्ति विश्वमहाघोषणापत्र”**को परिकल्पना गरिएको छ। यसको मूल भाव ज्ञानको खोज, अनुसन्धान, मानवसेवा, धर्म–संस्कृति संरक्षण, प्रकृति संरक्षण, शिक्षा, सामाजिक सद्भाव, राष्ट्रिय एकता र विश्वशान्तिलाई एउटै यात्रामा जोड्नु हो।
वि.सं. २०८३ श्रावण २१ अर्थात् ६ अगस्ट २०२६ उहाँको जीवनयात्रामा नयाँ चरणको सुरुवात भयो। त्यस दिन **“ॐश्री विश्वशान्ति विश्वमहाघोषणा”**को एकल वाचनबाट प्रतिनिधिमूलक विश्वशान्ति अभियान सुरु गरिएको अभिलेखमा उल्लेख छ। त्यसपछि पैदल यात्रा, मन्त्रजप, ध्यान, महाघोषणापत्र वाचन, विश्वशान्तिको सन्देश, संस्थागत सम्पर्क तथा गतिविधिको अभिलेखीकरणलाई निरन्तरता दिइँदै आएको छ।
यस यात्रामा “WORLD PEACE ACTIVIST / विश्वशान्ति अभियन्ता” अंकित पहेँलो बाहिरी वस्त्र, परिचयपत्र, विश्वशान्तिघट्, विश्वशान्ति दण्ड, गोमुखी झोली र माला साथमा राखिएका छन्। विभिन्न पवित्र तीर्थस्थलबाट संकलित तथा अभिमन्त्रित पवित्र जललाई विश्वशान्तिघट्मा राखिएको छ। यात्राका क्रममा “ॐश्री विश्वशान्तिः ॐ” मन्त्रजप, ध्यान, महाघोषणापत्र वाचन, अनुसन्धान र अभिलेखीकरणलाई निरन्तरता दिइएको छ।
अभियानको सन्देश सरकारी, कूटनीतिक, धार्मिक, सांस्कृतिक, सामाजिक तथा अन्य सम्बन्धित निकायसम्म पुर्याउने प्रयास भइरहेको छ। पत्राचार, इमेल, प्रत्यक्ष भेटघाट तथा विभिन्न माध्यमबाट विश्वशान्तिको महाघोषणापत्र र अभियानको उद्देश्यबारे जानकारी गराउने कार्य अघि बढाइएको छ।
आज २१ अगस्ट २०२६ मा यो यात्रा १६ दिनको निरन्तरतामा पुगेको छ। भोलि २२ अगस्टमा १७औँ दिनको यात्रातर्फ अघि बढ्दै यो संकल्पलाई अझ निरन्तरता दिने उद्देश्य छ। यी दिन केवल संख्या होइनन्; एउटा विचारलाई व्यवहारमा उतार्ने प्रारम्भिक साधना हुन्। प्रत्येक कदम, प्रत्येक मन्त्रजप, प्रत्येक वाचन र प्रत्येक अभिलेख भविष्यको ठूलो यात्राको आधार बन्न सक्ने विश्वास छ।
उहाँको जीवनयात्रा अब केवल व्यक्तिगत साधनामा सीमित छैन। ज्ञानलाई अभिलेख बनाउने, अभिलेखलाई अनुसन्धानमा लैजाने, अनुसन्धानलाई संस्थागत बनाउने, संस्थालाई मानवसेवासँग जोड्ने र मानवसेवालाई विश्वशान्तिसँग जोड्ने उहाँको दीर्घ संकल्प हो।
यसै महान उद्देश्यलाई स्थायी आधार दिन “ॐश्री सूक्ष्मविश्वविन्दु निराकार अखण्ड परममहागुरुधाम” निर्माणको परिकल्पना गरिएको छ। यो धाम आध्यात्मिक साधना, गुरु–परम्परा, ज्ञान, अनुसन्धान, संस्कृति, योग–ध्यान, मानवसेवा, प्रकृति संरक्षण र विश्वशान्तिको साझा केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।
यो धाम कुनै एक व्यक्ति वा समुदायका लागि मात्र नभई मानवता, शान्ति, ज्ञान, संस्कृति, प्रकृति र विश्वकल्याणका लागि समर्पित साझा स्थान बनोस् भन्ने भावना हो। यहाँ भविष्यमा साधना र अध्ययनसँगै मानवसेवा, शिक्षा, स्वास्थ्य, अनुसन्धान, संस्कृतिको संरक्षण र विश्वशान्तिसम्बन्धी गतिविधि अघि बढाउन सकियोस् भन्ने परिकल्पना छ।
यस पवित्र कार्यका लागि आवश्यक जग्गादान, निर्माण सहयोग, आर्थिक सहयोग, सामग्री सहयोग, सेवा तथा ज्ञान–सीपबाट सहयोग गर्न इच्छुक व्यक्ति, परिवार, संस्था, समाज, देश तथा विदेशमा रहेका शुभेच्छुक महानुभावहरूसँग हार्दिक तथा विनम्र अपेक्षा गरिएको छ।
जग्गाको एक टुक्रादेखि आफ्नो समय, श्रम, ज्ञान, सामग्री वा यथाशक्य सहयोगसम्म—हरेक सहयोग यस महान यात्राको एउटा इँटा बन्न सक्छ। सहयोगको उद्देश्य व्यक्तिगत लाभ नभई भावी पुस्ताका लागि साधना, ज्ञान, सेवा, संस्कृति र विश्वशान्तिको केन्द्र निर्माण गर्नु हो।
उहाँको विश्वास छ—आज रोपिएको एउटा विचार भोलि एउटा संस्था बन्न सक्छ, आज सुरु गरिएको एउटा सानो सेवा भोलि हजारौँ मानिसको सहारा बन्न सक्छ र आज गरिएको एउटा शान्तिको कदम भविष्यमा पुस्तौँसम्म जाने सन्देश बन्न सक्छ।
त्यसैले उहाँ आफूलाई यस यात्रामा सबैभन्दा पहिले साधक, सेवक र विश्वशान्तिको अभियन्ताका रूपमा प्रस्तुत गर्नुहुन्छ।
अन्तिम गुरुवाणी
“म रहूँ वा नरहूँ—
धर्म रहोस्।
संस्कृति रहोस्।
सत्य रहोस्।
मानवता रहोस्।
नेपाल कहिल्यै नझुकोस्।
नेपालको ज्ञान जीवित रहोस्।
नेपालको संस्कृति जीवित रहोस्।
प्रकृतिको पवित्रता जीवित रहोस्।
मानवताको ज्योति बलिरहोस्।
र विश्वशान्तिको संकल्प पुस्तौँसम्म निरन्तर चलिरहोस्।”
मूल उद्घोष
विश्वसृष्टिदेखि ज्ञानको खोज।
अनुसन्धानबाट प्रमाण।
संकल्पबाट अभियान।
सहकार्यबाट विश्वशान्ति।
नेपालबाट विश्वमानव कल्याण।
गुरुधामको मूल भावना
ॐश्री सूक्ष्मविश्वविन्दु निराकार अखण्ड परममहागुरुधाम।
मानवकल्याणका लागि साधना।
ज्ञानका लागि अनुसन्धान।
संस्कृतिका लागि संरक्षण।
मानवताका लागि सेवा।
विश्वशान्तिका लागि समर्पण।
संकल्पकर्ता
ज्यो. पण्डित डा. कमल प्रसाद दाहालॐश्री विश्वसर्वोच्च जगद्गुरु,विश्वस्वामी • महामण्डलेश्वर • महाअखडाधिपति • महापीठाधीश्वर
बालव्यास • मन्त्रविशारद • ज्योतिष पण्डित • संस्कृतिविद् • विश्वशान्ति अभियन्ता
ॐश्री विश्वशान्तिः ॐ
ॐश्री मानवकल्याणम्।
ॐश्री धर्म–संस्कृति संरक्षणम्।
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः॥
0 comments :
Post a Comment